Richard Avedon in FOAM

De hele avond had zij gedanst, gezongen en geflirt, zoals men haar kende, misschien wel van haar verwachtte. Marilyn Monroe was altijd het middelpunt van alle aandacht. Toen ging zij zitten om uit te rusten, de superster ontdeed zich onbewust van haar glamourmasker en was voor kort weer een meisje als alle andere. Dit was het moment waarop Richard Avedon zijn camera liet klikken en een van de beroemdste portretten uit de geschiedenis maakte.

 

Het Fotografiemuseum in Amsterdam brengt van 13 februari t/m 13 mei de spraakmakende overzichtstentoonstelling van de in 2004 overleden Amerikaanse fotograaf Richard Avedon: Photographs 1946-2004. Waar andere exposities enkel de nadruk legden op Avedon’s beroemde modefoto’s, laat deze tentoonstelling topstukken uit de gehele carrière van de fotograaf zien.

 

Richard Avedon (1923-2004) startte zijn loopbaan als fotograaf bij een New York’s warenhuis, alwaar hij werd opgemerkt en ingelijfd door de directeur van het toonaangevende modeblad Harper’s Bazaar. Avedon viel op door zijn gepassioneerde en energieke stijl van fotograferen, iets wat toentertijd nieuw was in de modefotografie. Waar modellen voorheen stijfjes hun positie innamen en als het ware als ‘kapstok’ voor de kleding dienden, liet Avedon zijn modellen springen, dansen en lachen voor de camera. De kleding kwam tot leven.

Avedon legde de stijliconen van het couturetijdperk vast op de gevoelige plaat. Dorian Leigh, Suzy Parker en Audrey Hepburn, gekleed in de mooiste creaties van Dior, Balenciaga en Cardin, dansten en dartelden over de Parijse boulevards. Avedon ontdeed met zijn foto’s de stad van haar oorlogsimago en zette Parijs weer op de kaart als hoofdstad van de internationale mode.

 

Veruschka in jurk van Bill Blass, foto door Richard Avedon, 1967.

 

Naast zijn werk voor Harper’s Bazaar en later Vogue, maakte Avedon faam middels zijn fotoserie ‘In the American West’. In de jaren ’80 van de vorige eeuw reisde de fotograaf, ver weg van alle glamour, door het Westen van de Verenigde Staten, op zoek naar de echte Amerikanen. In kleine dorpen, bij boerderijen en benzinestations fotografeerde hij de lokale arbeiders, arm en vechtend voor hun bestaan. De metershoge portretten van truckers, cowboys en serveersters, gefotografeerd voor een witte achtergrond, zijn van een ontroerend scherpe kwaliteit. Iedere rimpel, elk sproetje is zo haarfijn zichtbaar, dat de geportretteerden lijken te leven.

 

 

‘In The American West’, door Richard Avedon, 1979.

 

Glamour en armoede, twee uitersten: Richard Avedon bracht beide onnavolgbaar in beeld en schiep daarmee een reeks fotoklassiekers. Hij fotografeerde mensen van vlees en bloed, op hun moment in de tijd. Een emotie, hoe krachtig of juist subtiel, wist Avedon als geen ander voor de eeuwigheid vast te leggen.